Fethiye Beldesi`nin ismi ve Tarihi eserleri

 

 Fethiye Beldesi’nin (Köyünün) Ilk çağlardaki adı „Patrik”, Araplar dönemindede „Hısn-ı Badruk“ idi Roma dönemine ait bir haritada „hesne de patriq“ olan biçiminin ilk sözcüğü Arapça öteki ikisi ise Rumca kökenlidir Hısn, Arapça`da kale demektir Hısn-ı Badruk ise „Badruk`un kalesi“ anlamındadır Patrik ise, bilindiği gibi, Ortatoks din adamlarının unvanıdır. Hasan Badruk adı, Padişah 2. Abdulhamid`in fermanı ile Fethiye olarak değiştirilmiştir      (14 Haziran 1902). Altından içme suyu gelen Yığmatepe (Bayram Tepesi) Helenistik Çağda oluşmuştur          (eski Yunanlılar M.Ö. 300-400) Bu devreye ilişkin kalıntılar İtalyan Bilim kurulu tarafından Fethiye-Bayramtepe´de, Bulunmuştur. Bulunan kalıntılar halen Malatya Müzesinde sergilenmektedir. Yığmatepenin altında Patrikhanenin (Hiristiyan Ortadoks Kilisesi) bulunduğu biçimindeki anlatımın gerçekle bir ilgisi olamaz. Yığmatepe M.Ö. üçünçü yüzyılda oluşmuştur oysa Hiristiyanlık Dini M.S. ortaya çıkmıştır ve ilk Patrikhaneler ikinçi ve üçünçü yüzyıllarda oluşmuştur. Yığmatepenin altında Patrikhanenin bulunduğu iddası köylülerin uydurmaları ve fantazileridir. Fethiye Camisi 1566 da Malatya Beylerbeyi Mustafa Paşa tarafından yaptırılmış olan 8 köşeli T şeklinde Bursa mimari tipine benzer cami vardır. Caminin üzerinde bir de yazıtı mevcuttur. Bu yazıtın çevrisi şöyledir „Bu şanlı şerefli buk´anın ve binası yüksek olan imaretin yapımı, gaziler ve mücahitler sultanı sultan Han (Yavuz) oğlu Sultan Süleyman´ın Allah ona fetih yollarını açsın saltanatı yıllarında ve hayır sahibi Beylerbeyi Abdulselamoğlu Mustafa Paşanın belirli yardımlarıyla dokuz yüz yetmiş dört (974-1566) yılında bitirildi.“

Bugün cami kısmen restora edilmiş olsada tam olarak tarihi bir koruma altında olduğu söylenemez. 1957 yılın´da Arkelog Kemal Turfan Caminin mimarlık vasfını şöyle ifade etmektedir:  “Fethiye camisi; Sinan´ın en olgun eserlerini verdiği dönemde yapılmış, fakat bir asır önce yapılmış Osmanlı camilerin karekterini taşıyan değerli, onarılması ve korunması gerekli bir anıttır.’’

Fethiye köyü öteden beri Alevi-Bektaşi inançlı Beldedir, ünlü osmanlı gezgini Evliya Çelebi 1655 yılında Melek Ahmet Paşa komutasındaki Osmanlı Ordusu Orta-kol yolunu kullanarak Hasanbadrık`a uğradı. Evliya Çelebi`nin Hasanbadrık`la ilgili gözlemleri ve anlatımı şöyledir“   

Bunun dışında Belde’nın Yukarı Tenci Mahallesinde bulunan Seyid Ali Sultan Türbesi (Namı diğer Kızıldeli Seyid Ali Sultan) bulunmaktadır. Yine Cumhuriyet Mahallemizin Mezarlığında Ebu seyfi Dede Türbesi bulunmaktadır. Hürriyet Mahallemizin güney batısında`da Nur Ali Baba Türbesi yurtdışında bulunan belde halkımızın tarafından yaptırılarak beldemize kazandırılmıştır.